1) Μύθος: Μόνο οι παχύσαρκοι και οι υπέρβαροι έχουν αυξημένη χοληστερόλη
Αλήθεια: Άνθρωποι κάθε σωματικού βάρους είναι πιθανό να έχουν αυξημένη χοληστερόλη. Το υπέρβαρο και η παχυσαρκία αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης αυξημένης χοληστερόλης, αλλά το να είναι κάποιος αδύνατος δεν τον προστατεύει από αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης. Ανεξάρτητα βάρους, διατροφής ή φυσικής δραστηριότητας τα επίπεδα χοληστερόλης θα πρέπει να ελέγχονται σε τακτική βάση.
2) Μύθος: Τα επίπεδα χοληστερόλης είναι αποτέλεσμα της διατροφής και της φυσικής δραστηριότητας
Αλήθεια: Είναι γεγονός, η διατροφή και η φυσική δραστηριότητα επηρεάζουν τα επίπεδα χοληστερόλης αλλά δεν είναι οι μόνοι παράγοντες. Γενετικοί παράγοντες (κληρονομικότητα), ηλικία, υπέρβαρο και παχυσαρκία είναι μερικοί απ’ αυτούς. Παρόλα αυτά είναι πολύ σημαντικό να ακολουθείτε μια υγιεινή διατροφή και έναν δραστήριο τρόπο ζωής με σκοπό να μειωθεί ο κίνδυνος για καρδιαγγειακά νοσήματα.
3) Μύθος: Αν η ετικέτα τροφίμου αναφέρει χωρίς χοληστερόλη τότε αυτό είναι ¨φιλικό¨ για την καρδιά
Αλήθεια: Πολλά ¨χωρίς χοληστερόλη¨ ακόμα και ¨χαμηλά σε λιπαρά¨ τρόφιμα, είναι πλούσια σε άλλα είδη ¨κακών λιπαρών¨ όπως τα κορεσμένα και τα trans λιπαρά οξέα, αλλά και πλούσια σε θερμίδες. Επίσης δώστε ιδιαίτερη προσοχή στο μέγεθος της μερίδας που αναγράφεται γιατί αυτή συνήθως είναι μικρότερη από το μέγεθος του πακέτου ή τη συνήθη μερίδα.
*Χαμηλό σε λιπαρά τρόφιμο:
<3g λιπαρών / 100g στερεού τροφίμου
<1,5g λιπαρών/100g υγρού τροφίμου
*Χωρίς λιπαρά τρόφιμο
<0,5g λιπαρών / 100g ή 100ml τροφίμου
4) Μύθος: Αν αλλάξεις το βούτυρο σε μαργαρίνη θα σε βοηθήσει να μειώσεις τη χοληστερόλη σου.
Αλήθεια: Όχι απαραίτητα. Το βούτυρο είναι πλούσιο σε κορεσμένα και trans λιπαρά οξέα, αλλά κάποιες μαργαρίνες είναι ακόμα πλουσιότερες. Οι υγρής μορφής μαργαρίνες αλλά και οι τύπου ¨soft¨ συνήθως είναι χαμηλότερης περιεκτικότητας σε ¨κακά¨ λιπαρά. Επιλέξτε αυτές που αναφέρουν 0 trans λιπαρά ή χωρίς υδρογονωμένα λιπαρά στα συστατικά τους.
Extra Info: Δεν παίζουν ρόλο μόνο τα λιπαρά της διατροφής αλλά συνολικά η ποιότητα και η ποσότητά της. Φρούτα, λαχανικά, όσπρια, ψάρια, άπαχα κρέατα, ημί-παχα γαλακτοκομικά είναι οι επιλογές που πρέπει να γίνονται.
5) Μύθος: Αν παίρνεις φάρμακα για την χοληστερόλη δεν χρειάζεται να αλλάξεις διατροφικές συνήθειες και τρόπο ζωής.
Αλήθεια: Είναι πολύ σημαντικό να παίρνετε τα φάρμακα σύμφωνα με την οδηγία του γιατρού σας. Όμως ο καλύτερος τρόπος για να μειώσετε τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών νόσων είναι να ακολουθείτε μια υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή και ένα δραστήριο τρόπο ζωής. Κάνετε τουλάχιστον 150 λεπτά την εβδομάδα μέτριας έντασης αερόβια δραστηριότητα ή 75 λεπτά έντονης έντασης ή συνδυασμό και των δυο μέσα στην εβδομάδα.
6) Μύθος: Αν καταναλώνω λειτουργικά τρόφιμα με φυτικές στερόλες για τη μείωση της χοληστερόλης τότε δεν θα εμφανίσω αυξημένη χοληστερόλη.
Αλήθεια: Τα λειτουργικά τρόφιμα μπορεί να είναι χρήσιμα στη μείωση της χοληστερόλης μόνο σε άτομα με αυξημένη χοληστερόλη. Δεν έχουν κάποιο όφελος σε άτομα με φυσιολογικά επίπεδα χοληστερόλης και δεν μπορούν να δράσουν προληπτικά. Ισορροπημένη διατροφή και δραστήριος τρόπο ζωής είναι τα καλύτερα μέτρα πρόληψης.
Πηγές:
• American Heart Association: https://www.heart.org/-/media/files/health-topics/cholesterol/cholesterol-myths-vs-facts-english.pdf?la=en
• Reiter-Brennan, C., A. D. Osei, et al. (2020). "ACC/AHA lipid guidelines: Personalized care to prevent cardiovascular disease." Cleve Clin J Med 87(4): 231-239.
Συντάκτης:
Ανδρέας Γεωργούλης
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, MSc
Μεταπτυχιακό στην Κλινική Διατροφή